Geen geschikte opvanglocaties maar druk vanuit Rijk neemt toe

Regio, 12 april 2026 om 9:56 uur, geschreven door de redactie

Een jarenlange zoektocht en tientallen onderzochte opties hebben tot op heden niets opgeleverd voor de opvang van asielzoekers in onze dorpen. Terwijl politieke partijen op dit moment aan de onderhandelingstafel zitten om een nieuw college te vormen, voert de landelijke overheid de druk op het lokale bestuur hoger op.

Uit een recente update aan de gemeenteraad blijkt dat er inmiddels ruim dertig locaties zijn onderzocht. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft echter geen van deze plekken geschikt bevonden. Hierdoor staat de teller voor het aantal gerealiseerde asielplekken nog altijd op nul en wordt er niet voldaan aan de wettelijke Spreidingswet. Tegelijkertijd luidt de minister van Asiel en Migratie de noodklok. In een brandbrief eist hij dat gemeenten “een stap naar voren” zetten om met spoed extra (nood)opvang te realiseren.

Wat is de Spreidingswet?

Sinds de Spreidingswet kracht is, hebben gemeenten een wettelijke taak om opvangcapaciteit te bieden. De vraag is niet langer of er opvang komt, maar waar en onder welke voorwaarden. Een gemeenteraad kan de komst politiek ongewenst verklaren, maar alsnog moet de gemeente voldoen aan de wet. Indien een gemeente weigert een locatie aan te wijzen, kan het Rijk de regie overnemen en zelf een locatie aanwijzen, waardoor de lokale invloed op zaken als veiligheid en groepsgrootte verdwijnt. Het gemeentebestuur heeft dus vooral macht over de uitvoering van de opvang, maar kan de wettelijke opgave op basis van de huidige wetgeving niet zelf blokkeren.

“De VNG (…) verzoekt om solidair te zijn met gemeenten die in grote problemen zijn of komen. Het college benadrukt dat het moment van dit verzoek ongelukkig samenvalt met de coalitieonderhandelingen en de installatie van een nieuw bestuur.”

Druk op de formatie

Het dwingende verzoek vanuit het Rijk komt op een complex moment. Het college geeft toe dat deze oproep “ongelukkig samenvalt” met de huidige coalitieonderhandelingen. De roep om actie wordt gesteund door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die aandringt op solidariteit in de crisis. Het is nu aan de lokaal formerende partijen om te bepalen hoe zij met deze harde eis omgaan, in de wetenschap dat geschikte ruimte schaars blijkt te zijn.

Voorsprong bij statushouders

Waar de reguliere asielopvang volledig stagneert, loopt de lokale huisvesting van statushouders nog altijd voor op schema. Aan het begin van dit jaar was er een voorsprong opgebouwd van achttien vergunninghouders. Door een intensieve samenwerking rondom een opvanglocatie in Abcoude en het betrekken van woningbouwvereniging Cazas, stromen nieuwkomers sneller door naar reguliere huisvesting. Ook de opvang van de circa 250 Oekraïense ontheemden in de gemeente verloopt voorspoedig, al waarschuwt het college wel dat de financiering en juridische kaders hiervoor vanaf 2027 nog zeer onzeker zijn. Cazas Wonen wees in 2025 twaalf woningen in De Ronde Venen toe aan statushouders. Dat was 5,9% van de vrijkomende sociale huurwoningen.

In de nieuwste capaciteitsraming voor de periode 2026 tot 2028 is de lokale opdracht voor de asielopvang licht bijgesteld. Het gaat nu om 264 opvangplekken in plaats van de eerdere 282. Daarvan zijn zeventien plaatsen specifiek gereserveerd voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Ondanks deze daling benadrukt de overheid dat de nood onverminderd hoog is.