Tweede deel van megaklus in Dorpskerk Abcoude bijna geklaard

De grootscheepse renovatie van de Dorpskerk in Abcoude is na maanden van intensief werk bijna klaar. De afgelopen weken hebben een aannemer en een grote groep lokale vrijwilligers de laatste hand gelegd aan het herstel van de verzakte kerkvloer, het monumentale koorhek en het orgel. Daarmee is de ingrijpende tweede restauratiefase zo goed als afgerond. Op eerste pinksterdag gaan de deuren van het oudste gebouw in de regio weer open voor het publiek.

Rechtzetten van het koorhek

De focus lag de voorbije maanden op de zones achter de preekstoel en het koor. Dat was precisiewerk, want de eeuwenoude elementen waren flink verzakt. Fokker: “Het koorhek uit de zestiende eeuw is helemaal rechtgezet, want die was met de vloer mee gezakt. De preekstoel hangt daar immers aan. De rest van de vloer is nu weer helemaal rechtgelegd.” Tegelijkertijd onderging het monumentale orgel met zijn 900 tinnen en houten pijpen de afgelopen weken een grondige restauratie.

Luister het hele interview in een nieuwe aflevering van NieuwsCarrousel

De grootste fysieke uitdaging lag in het verplaatsen van de gigantische, historische grafzerken die in de kerkvloer liggen. “Er waren zerken bij van notabele mensen die tussen de 1500 en de 2000 kilo wegen”, legt Fokker uit. “Die zijn allemaal naar buiten gereden door een nooddeur die speciaal in de buitenmuur van het koor is gemaakt. We hebben ze allemaal schoongemaakt en ze zijn daarna weer op exact dezelfde plek teruggelegd.”

Sommige zerken wegen 2000 kilogram

Een geschiedenis van brand en herrijzenis De Dorpskerk is met het bouwjaar 1491 het oudste gebouw in de regio. “Dat is één jaar voordat Columbus in Amerika aankwam”, vertelt Gerard Bolder over de ouderdom van het monument. Oorspronkelijk werd het gebouwd als katholieke kerk, om na de reformatie te transformeren tot een hervormd gebouw. Het is niet de eerste keer dat de kerk een ingrijpende herstelperiode doormaakt. In het rampjaar 1672 staken de Franse troepen het gebouw in brand. Dankzij de hulp van de lokale bevolking –en volgens de overlevering zelfs de pastoor van de schuilkerk– kon het vuur worden geblust. Hoewel het dak geblakerd overeind bleef, gingen alle ramen en het toenmalige orgel verloren. De bevolking bracht destijds zelf het geld op voor de wederopbouw. In de moderne geschiedenis bleek een restauratie tussen 1968 en 1972 cruciaal: toen zijn de muren volledig onderheid om verzakking tegen te gaan. “Als dat destijds niet gebeurd zou zijn, dan hadden we nu een groot probleem gehad”, aldus Bolder. Het begraven in de kerk, wat eeuwenlang een traditie was voor de ‘rijke stinkerds’ op het koor, werd destijds definitief stopgezet toen de vloer moest worden uitgegraven voor deze funderingswerkzaamheden.

Toekomst en exploitatie

Hoewel de kerk er straks weer prachtig bij staat, kijken de initiatiefnemers al verder vooruit. In 2028 staat fase drie gepland, waarbij het dak, het lood en de ramen worden aangepakt. Ook de wens voor een warmtepomp staat hoog op de agenda. Om al deze plannen te kunnen financieren -de drie fasen kosten bij elkaar meer dan een miljoen euro– is er vorig jaar een speciale stichting opgericht om de kerkgemeenschap bestuurlijk en financieel te ontzorgen. Het doel is om het gebouw breder te exploiteren voor het hele dorp, al wacht het transitieteam nog op groen licht van de landelijke Protestantse Kerk Nederland.

“We willen de kerk graag voor het hele dorp een ontmoetingsplek maken.”

“Het afnemen van het aantal actieve gelovigen in Nederland zorgt ervoor dat er de komende tien jaar naar schatting ruim 2000 kerken leeg komen”, schetst Gerard Bolder de landelijke urgentie. “Wat hier uniek is, is dat in 1970 de kerkbanken al uit de kerk zijn gehaald. We hebben hier losse stoelen. Dat betekent dus dat je een ruimte hebt waar je van alles mee kunt en waar 300 mensen binnen kunnen. We willen de kerk graag voor het hele dorp een ontmoetingsplek maken.”

De vloer werd zorgvuldig gedemonteerd

Feestelijke opening

Zolang de landelijke goedkeuring voor de stichting op zich laat wachten, organiseert de lokale kerkgemeenschap zelf al succesvol culturele activiteiten en feesten. Met de afronding van deze fase wordt een nieuwe slogan gelanceerd: ‘Binnen wordt buitengewoon’. Bolder: “Iedereen die gebruik kan maken van de kerk voor een activiteit, kan de ruimte gebruiken. Maar de activiteit maakt het buitengewoon.”

Op eerste pinksterdag om 10.30 uur is de eerste kerkdienst in de vernieuwde ruimte, waarna de burgemeester de kerk officieel heropent voor alle inwoners. “De kerk ziet er dan prachtig uit”, besluit Bolder enthousiast. “We gaan er echt een feestje van maken, inclusief muzikale omlijsting.”

Elke tegel wordt teruggeplaatst op precies dezelfde plek

AbcoudeMaatschappijdorpskerk abcoude