Deel dit bericht!  

Oud papier inzamelen verandert ingrijpend voor lokale verenigingen

De vertrouwde zaterdag oud papier ophalen voor de clubkas krijgt vanaf volgend jaar een heel andere inrichting, en dat zorgt voor gemengde reacties in de dorpen. Waar de ene club kansen ziet in de professionalisering, heeft de ander grote zorgen over de haalbaarheid. De politieke fractie Lokaal en Fair stelde onlangs kritische raadsvragen over de organisatorische en financiële gevolgen voor de vrijwilligers, nadat een groep clubs een gezamenlijke noodkreet had gestuurd. Achter de schermen blijkt het speelveld echter uiterst genuanceerd te zijn.

Zekerheid voor de toekomst

Om te begrijpen waar de discussie vandaan komt, moet er gekeken worden naar de achtergrond van de inzameling. Paul Bakker, coördinator oud papier van Muziekvereniging VIOS, schetst een belangrijk startpunt: “Volgens de uitleg van de gemeente heeft de huidige inzamelaar Remondis aangegeven te willen stoppen met de vrijwilligers.” De stap naar een nieuwe partner biedt volgens hem juist kansen. “De gemeente is onderdeel geworden van de inzamelaar Cyclus en heeft daarbij gesteld dat zij juist willen dat het wel doorgang heeft. Daar mogen we als verenigingen heel blij mee zijn. Want dat geeft ons dus een blijvende zekerheid dat wij hier inkomsten uit kunnen krijgen.” Het is volgens hem simpelweg een kwestie van meedoen of stoppen.

Planning versus praktijk

Een groot punt van onduidelijkheid is de angst voor lange diensten. Cyclus wil routes efficiënter inrichten en het aantal wagens op zaterdag halveren om het chauffeurstekort op te vangen. Deze strakke ritindeling zorgt voor grote scepsis bij sportvereniging BEO Baambrugge. Voorzitter Jan Maarten de Groot stelt dat de planning de realiteit uit het oog verliest: “De voorgestelde rit indeling is niet haalbaar in de tijd die daar voor beschikbaar is. Er is bijvoorbeeld geen rekening gehouden dat de auto’s vol zijn na circa vier uur en dan moeten gaan lossen in Utrecht of Amersfoort.” Hij vreest dat containers hierdoor blijven staan en verenigingen daarop worden aangekeken. Muziekvereniging Viribus Unitis uit Wilnis deelt die angst en voegt daaraan toe: “Een hele dag van acht uur op de zaterdag is voor onze lopers niet te doen. Ik vind ook niet dat je dat van vrijwilligers kan en mag vragen.”

“We maken ons grote zorgen over de onlangs gedeelde regels voor de papierinzameling vanaf 2027. We ervaren deze nieuwe richtlijnen als zeer beperkend.”

schrijven zes clubs in een brief naar de gemeente

Het lijkt er echter niet op dat vrijwilligers langer op de benen moeten staan. Bakker (VIOS) legt uit: “Voor de vrijwilligers blijft het zo’n 3 tot 3,5 uur werk. Alleen dan wel een ochtendshift en een middagshift. Hoe we dat invullen mogen we met de gekoppelde verenigingen zelf uitmaken.” Hoewel niemand warmloopt voor de middag, heeft zijn achterban er vrede mee.

Korfbalvereniging Atlantis ziet hierin vooral een pluspunt in de structuur. Bestuurslid Klaas van Heeringen: “Het voordeel van het nieuwe systeem is dat je een vaste periode van 3,5 a 4 uur per keer aan de beurt bent. Nu is het zo dat de wijk afgemaakt moet worden en dan kan het zo maar zijn dat je in plaats van 12 uur soms om 13.30 uur klaar bent.”

Menselijke factor en flexibiliteit

Naast de logistiek wringen de strenge veiligheidsregels met de informele aard van vrijwilligerspoules. Cyclus eist dat elke loper gecertificeerd is en minimaal drie keer per jaar meewerkt om routine te behouden. Waar Atlantis dit oplost door met een kleinere, vaste groep te werken, ziet VIOS Mijdrecht een praktisch probleem bij ziekte of uitval. “Het is een simpel rekensommetje,” stelt Bakker. “Wat als iemand ziek is? En het schema laat zien dat er weinig geruild kan worden? Hoe gaan ze daarmee om?”

Ook de harde leeftijdsgrens van 70 jaar roept wisselende reacties op. BEO Baambrugge signaleert dat waardevolle krachten hierdoor buitenspel komen te staan, wat de werving bemoeilijkt. Atlantis is milder en vindt het een kwestie van goede communicatie: “Ook naar de vrijwilligers goed uitleggen dat het voor hun eigen veiligheid is dat ze een training krijgen en het is maar eens per drie jaar.”

Tonnagespagaat

Financieel gezien heeft de discussie een opvallende wending genomen. Aanvankelijk stelde de gemeente een vaste vergoeding per shift voor. Voor Viribus Unitis betekende dit een grote achteruitgang. Cor van Ginkel: “Wij lopen twee grote wijken en hebben daardoor hogere inkomsten. Door een vast tarief naar loper te berekenen gaan wij van 12.000 naar 8.000 euro opbrengst. Je zal begrijpen dat voor ons een enorme terugval betekent wat wij niet zomaar goed maken.” BEO meldt een soortgelijk verlies van 2.000 euro op hun begroting, die historisch gezien dient als vervanger van de afschafte jeugdsubsidie.

“Je kan het nu wel beter begroten want je weet precies wat je gaat ontvangen.”

De gemeente heeft inmiddels gereageerd op deze zorgen en stelt voor om de vaste shiftvergoeding in te trekken en de oude vergoeding van 80 euro per ton te behouden. Dit lijkt de klagende clubs te redden, maar stuit op teleurstelling bij de meewerkende clubs. Bakker (VIOS) wijst op de jarenlange structurele daling van papiergewichten door de opkomst van licht karton: “Op dit moment betekent dat voor ons een aderlating ten opzichte van de tonnagevergoeding, maar we moeten ook reëel bekijken dat met de huidige tendens wellicht over twee jaar onze tonnagevergoeding gelijk komt aan de beloofde inzetvergoeding.” Zij willen de gegarandeerde inzetvergoeding van 4.200 euro per jaar juist graag behouden. “In de meeste gevallen zal de opbrengsten per zaterdag wel minder worden, maar je kan het nu wel beter begroten want je weet precies wat je gaat ontvangen,” zegt Van Heeringen (Atlantis). “Het wordt zo denk ook wel eerlijker aangezien bepaalde wijken meer papier opleveren dan andere wijken en zo iedere vereniging hetzelfde wordt beloond.”

Dialoog is geopend

Johan van Dulken van de Hervormde Gemeente Wilnis houdt de kaarten nog even tegen de borst en benadrukt dat “de onderhandelingen en het overleg met Cyclus en de coördinatoren van de verenigingen nog in volle gang zijn.”

De gemeente heeft alle partijen officieel uitgenodigd voor een vervolgoverleg aanstaande woensdag in het gemeentehuis, waarbij ook Cyclus aanwezig zal zijn. Waarschijnlijk zal dan blijken hoe de balans tussen veiligheidseisen en de haalbaarheid voor de clubkassen eruit komt te zien.