Tientallen bewoners van Mijdrechts industrieterrein moeten hun huis uit

Achter de kantoorgevels op het industrieterrein van Mijdrecht wonen tientallen mensen die binnenkort noodgedwongen hun spullen moeten pakken. De gemeente is bezig met handhaven. Zo bezorgde de postbode vorige week op de Communicatieweg een nieuwe brief voor Annemieke van Zijl. Het is een boodschap van een handhavingsjurist: voor 1 december van dit jaar moet de bewoning zijn beëindigd, anders volgen er dwangsommen.

“Lot uit de loterij” tussen de kantoorpanden

Binnen in de unit van de 62-jarige Annemieke verraadt niets dat we ons op een bedrijventerrein bevinden. Ze geeft een rondleiding door haar lichte woning, uitgerust met een nette keuken en twee slaapkamers. Even later zit ze met een bezorgde blik gebogen over een map vol documentatie en brieven van de overheid. Ze woont hier inmiddels zeven jaar, nadat ze na haar scheiding nergens anders terechtkon. Omdat er geen woonbestemming op het pand zit, mag ze er feitelijk niet wonen. Ze kan naar eigen zeggen echter geen kant op. “Ik sta twaalf, dertien jaar ingeschreven bij Woningnet. Er is geen enkele kans op urgentie. Helemaal niets,” vertelt ze. In haar blok alleen al zouden er zeker elf van de twintig units bewoond zijn. “Er is gewoon niets te vinden.”

“Er is gewoon niets te vinden.”

Bekijk hier hoe Annemieke woont, en hoe de lokale politiek reageert op de situatie

Waarom wonen op het industrieterrein niet mag

De overheid ziet de situatie fundamenteel anders en hanteert de letter van de wet. Een bedrijventerrein is bestemd voor ondernemers en kent strikte milieuzones. Als er mensen wonen, worden omliggende bedrijven beperkt in hun bedrijfsvoering. Daarnaast is de bouwkundige veiligheid het grootste struikelblok. Ook is er risico op criminaliteit. De waarschuwingsbrief aan de Communicatieweg staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een handhavingsproject. De cijfers uit het officiële projectplan laten zien hoe omvangrijk de operatie is. Bij 52 panden is na controle ‘onrechtmatige bewoning’ geconstateerd. Bij nog eens 168 locaties is er een vermoeden. Het handhavingstraject heeft een looptijd tot 2039.

Verantwoordelijk wethouder Anja Vijselaar legt uit dat de panden simpelweg niet zijn ingericht op de risico’s van de nacht: “Het pand wordt gekeurd als bedrijfspand en het wordt niet gekeurd als woning. Het is vaak niet in compartimenten opgebouwd met brandwerende deuren en dergelijke. Het zijn vaak grote ruimtes die opgedeeld zijn in wat kleinere eenheden. Dat is dus absoluut niet veilig op het moment dat er brand uitbreekt. Dan vat vaak het hele gebouw snel vlam.”

Annemieke brengt hier direct de praktijksituatie tegenin. Via hun vereniging van eigenaren wordt de veiligheid juist streng gecontroleerd en er is veel sociale controle. “Sinds hier bewoond wordt is er geen overlast meer. In dit pand waar ik woon heeft een wietplantage gezeten en dat is allemaal niet meer aan de orde. Het zijn gewoon werkende, wonende mensen,” stelt de bewoonster.

Wethouder Vijselaar wuift dat argument echter resoluut van de hand: “Vanuit de veiligheid hebben we die relatie eigenlijk helemaal niet gelegd. Het is niet per definitie zo omdat er mensen wonen dat het dan veiliger is.”

Politiek verdeeld over de menselijke maat

In de gemeenteraad groeit ondertussen de morele weerstand tegen de snelle ontruiming. Hoewel de politiek in het verleden zelf budget vrijmaakte voor handhaving op het industrieterrein, schrikken partijen nu van de kille uitwerking. Serge Kraaikamp van Ronde Venen Belang eist dat het bestuur beter kijkt naar de persoonlijke omstandigheden: “In deze tijd dat er zo weinig woonruimte is, zo rigide optreden en die menselijke maat uit het oog verliezen waardoor mensen op straat staan. En dan?”

“De mensen hebben zorg nodig en geen vervelende brieven.”

Commissielid Marcelle Buitendam van 50PLUS kiest voor nog hardere bewoordingen over de uiterste vertrektermijn van 26 weken. “De gemeente wil de inwoners helpen door hun een briefje te sturen en ze richting prikkeldraad duwen. Nou, dat vind ik geen zorg. De mensen hebben zorg nodig en geen vervelende brieven,” aldus Buitendam, die vreest dat met name alleenstaande vrouwen de dupe worden. Zij pleit voor een overgangsregeling.

Ook Simone Borgstede, fractievoorzitter van Lokaal en Fair, trekt aan de bel. “Betekent dat dan dat je gewoon mensen die soms al een hele tijd ergens wonen, zomaar op straat kunt zetten met geen geboden alternatief? Dat is regeren met je hoofd en niet met je hart,” vindt Borgstede. Volgens haar staan er in het gebied vooral kantoorpanden en had de overheid beter eerst de ‘verouderde milieuzones’ kunnen aanpassen om woningbouw in de nabijgelegen gebieden mogelijk te maken. Borgstede heeft inmiddels schriftelijke vragen aan het college gesteld.

Bart Richter, fractievoorzitter van de VVD, wil eerst het volledige beeld duidelijk hebben voordat hij een uitgebreide reactie geeft. “Los daarvan begrijp ik vanzelfsprekend goed dat de situatie voor betrokken bewoners ingrijpend en onzeker is, zeker in de huidige woningmarkt,” zegt Richter. “Tegelijkertijd realiseer ik mij ook dat hier verschillende belangen en verantwoordelijkheden samenkomen, waaronder regelgeving, veiligheid, ruimtelijke ordening, handhaving en ondernemersbelangen.” ChristenUnie-SGP-fractievoorzitter Hendrik Palm wijst op de overspannen woningmarkt, maar stelt dat de handhavingsbal nu toch echt moet worden opgepakt. “Een algeheel gedoogbeleid dat de situatie laat voortduren is niet reëel”, aldus Palm. Wel pleit hij na jarenlang gedogen voor “extra grote zorgvuldigheid” van de gemeente, waarbij eerst nadrukkelijk onderzocht moet worden of legalisatie alsnog mogelijk is. Waar dat niet kan, ziet hij een oplossing in een ruime overgangstermijn met “ruimte voor maatwerk”, al laat dat volgens hem de eigen verantwoordelijkheid van eigenaren en bewoners niet onverlet.

“Dit alles laat onverlet dat eigenaren, huurders en verhuurders ook hun eigen verantwoordelijkheden hebben en dat nu sprake is van illegale bewoning.”

Geen uitstel ondanks woningcrisis

Zowel 50PLUS als Lokaal en Fair hopen de handhaving via de raad te kunnen pauzeren en om te buigen naar een tijdelijke ‘sterfhuisconstructie’ totdat er over een paar jaar nieuwe woningen zijn gebouwd. Wethouder Vijselaar weigert dit echter resoluut: “We komen niet in die situatie dat er aantoonbaar gezien genoeg woningen zijn. We nemen gewoon hele grote risico’s om mensen daar te laten wonen.”

De wethouder adviseert bewoners om nog actiever te zoeken, ook buiten de eigen kernen. Het argument dat er in al die jaren niets te vinden was, overtuigt haar niet. “Zeker mensen die gewoon tien, vijftien jaar daar wonen… Dan kunnen we allemaal zeggen: ik heb niets kunnen vinden. Ja, dat vind ik dan toch wel erg makkelijk eerlijk gezegd.”

Hoewel het college belooft dat er niemand letterlijk direct op straat wordt gezet, is de overheid wel van plan om de druk de komende maanden steeds strakker aan te zetten om de bewoning definitief te beëindigen. Voor Annemieke zijn dat pittige tijden: “Je maakt mensen zo gestrest. Mijn gezondheid leidt er ook onder. Ik heb afspraken met mijn huisarts. Het is echt het zwaard van Damocles hangt boven je hoofd. Dat is het echt.”

GemeenteMaatschappijMijdrecht