Zwoegen op platbodems brengt veenhistorie tot leven

Op de polderweteringen leek de tijd afgelopen weekend even stil te hebben gestaan. Zonder hulpmotoren of moderne navigatieapparatuur voeren tientallen schippers en bemanningsleden op ambachtelijke wijze van Warmond naar Vinkeveen – en terug. Puur op windkracht, spierkracht en stuurmanskunst baanden de schepen zich een weg door het smalle vaarwater.

Ouderwets zwoegen

Aan de start verschenen historische schepen die al meer dan een eeuw meegaan. Hilbert Teeuwen, schipper van de Westlander II, is trots op dit varend erfgoed: “Het mooie van dit soort schepen is: het zijn platbodems, ze zijn meer dan honderd jaar oud. Ze hebben echt een werkend leven gehad, dus er is echt geld mee verdiend en het was best wel armoe. Het is echt een beleving. Je voelt wat je aan het doen bent, het is hard werken. Het is geweld en dat maakt het zo mooi.”

Bekijk hier het videoverslag

Om de tocht historisch getrouw te houden, moesten de schippers aan de gang met officiële papieren. Jan Willem van den Berkhof, zeiler en bestuurslid van Watersportvereniging Vinkeveen Abcoude, legt uit: “Voor de start moesten ze vrachtbrieven tekenen waarin stond dat ze een zak turf uit Vinkeveen hebben meegenomen, in drievoud. Het zijn ouderwetse vrachtbrieven, letterlijk dezelfde als in de jaren zestig.” Het brengt volgens hem een tastbare herinnering terug: “Het is mooi om die mensen zo terug te zien met die oude boten om weer turf op te halen. Dat is een stukje levende historie.”

De historische vrachtbrief

Veen in het DNA

Langs de kant volgden toeschouwers hoe de bemanningen moesten roeien, bomen en jagen om voor donker binnen te zijn. Voor de streek is de race meer dan alleen folklore. Wethouder Amber Beijer benadrukt het belang voor de lokale gemeenschap: “Het is natuurlijk echt onze identiteit. Het veen is verweven door onze hele gemeente heen. Ik denk dat het heel erg belangrijk is om te weten wie je bent als gemeente en als inwoner, door te weten waar je vandaan komt.” Naast het fysieke zwoegen staat de gezelligheid voorop. Zoals schipper Teeuwen nuchter opmerkt: “Het criterium bij ons is dat het gezellig moet zijn, dat de mensen samen een biertje kunnen doen en kunnen mengen met andere bemanningen.”

“Het is natuurlijk echt onze identiteit. Het veen is verweven door onze hele gemeente heen.”

Haagse lessen op het water

De intensieve samenwerking op het water leidde onderweg onvermijdelijk tot een knipoog naar politiek Den Haag. Want hoe zou een boot vol politici het doen op een historische platbodem? Van den Berkhof ziet het somber in: “Als een schip uit elkaar zou kunnen vallen, gaat de voorkant de andere kant op dan de achtersteven. De ene denkt dat hij aan de wind zeilt en de ander denkt dat hij voor de wind zeilt.” Wethouder Beijer trekt de vergelijking door naar onderhandelingen: “De eigenschap is natuurlijk vooral samenwerken, concessies willen doen en een goede communicatie.”

Uiteindelijk draait de Turfrace om eensgezindheid aan boord. “Als je met een zeilboot overstag wil gaan, moet de bemanning al aanvoelen komen van: nu gaan we toch zo overstag, en dan doen we de volgende handelingen”, besluit Van den Berkhof. “Dat is echt een eigenschap dat je een team wilt vormen en dat je van elkaar op aan kunt.” Met de vrachtbrieven afgetekend en de schepen veilig afgemeerd, bewees het weekend dat het veenverleden op het water springlevend blijft.

Antonius als eerste aan de wal

Uiteindelijk was het de bemanning van de Antonius die er met de felbegeerde overwinning vandoor ging. Na een intensieve tocht over het water wist het schip als eerste de zak Vinkeveense turf weer op de kade in Warmond af te leveren, waarmee de Antonius zich kroonde tot winnaar van deze editie van de Turfrace.



CultuurSportVinkeveen


Studio
Rendementsweg 10d
3641 SK Mijdrecht

E-mail
redactie@rtvrondevenen.nl

Telefoon Redactie
0297 - 286004

×